dominacja komunizmu w świecie

Wprowadzanie komunistycznych porządków, agresja na Republikę Wietnamu i liberalizacja

Już w roku 1953 na opanowanej przez komunistów północy rozpoczęto reformę rolną. W wyniku towarzyszących jej represji w ciągu trzech lat zginęło zapewne około 50 tysięcy ludzi. Co najmniej drugie tyle zostało uwięzionych. W kolejnych latach Demokratyczna Republika Wietnamu udzielała wsparcia działającej na południu komunistycznej partyzantce – Wietkongowi. W tym celu jej armia w 1959 r. najechała Laos, przez który poprowadzono służący zaopatrzeniu Wietkongu tzw. szlak Ho Chi Minha. Konflikt w coraz większym stopniu zyskiwał charakter agresji DRW na Republikę Wietnamu, co spowodowało zwiększenie amerykańskiego zaangażowania, którego kulminacyjną fazę zakończyło wycofanie wojsk USA w 1973 r. na mocy porozumień pokojowych z Paryża. Przewidywały one przeprowadzenie na południu demokratycznych wyborów pod międzynarodową kontrolą oraz pokojowe zjednoczenie Wietnamu. Do realizacji tych postanowień nigdy nie doszło. W 1975 r., po upadku Sajgonu, armia południa skapitulowała. Rozpętana przez komunistów wojna kosztowała życie od 1 do 3,8 miliona obywateli obu państw wietnamskich. Według różnych szacunków w jej trakcie reżim DRW zamordował dodatkowo 200-300 tysięcy ludzi.

W wyniku powojennych represji około 300 tysięcy mieszkańców południa skierowano do „reedukacji” w obozach koncentracyjnych. Około miliona zmuszono do opuszczenia swych domów i przesiedlono w regiony górskie. Prześladowania i pogarszająca się sytuacja ekonomiczna skłoniły setki tysięcy Wietnamczyków do podejmowania desperackich prób ucieczki z kraju. W latach 1975-1995 Wietnam opuściło około dwóch milionów ludzi, z czego około 800 tysięcy to tzw. boat people, którzy wybrali drogę morską. Liczba ta obejmuje wyłącznie tych, którym udało się dotrzeć do celu. Od 200 do 400 tysięcy zginęło. Wśród uchodźców sporą grupę stanowią członkowie mniejszości Hoa, pochodzenia chińskiego, która poddana została szczególnie surowym represjom po pogorszeniu się stosunków między DRW a ChRL.

Pogłębiający się kryzys gospodarczy wymusił na Komunistycznej Partii Wietnamu reformy, wprowadzane od 1986 r. Towarzyszy im liberalizacja, wyrażająca się w zwolnieniu większości więźniów politycznych i zamknięciu najbardziej represyjnych obozów. Wietnam wciąż jednak regularnie pojawia się w raportach o łamaniu praw człowieka. Szczególnie drastyczne relacje dotyczą prześladowań ludu Degar zamieszkującego Płaskowyż Centralny. Góralom zabierana jest ziemia, kobiety poddawane są sterylizacji, rząd inspiruje także wietnamską większość do brutalnych ataków na członków górskich plemion. Dążenie do normalizacji stosunków świata zachodniego z DRW prowadzi do bagatelizowania tej przemocy na tle etnicznym przez społeczność międzynarodową.