dominacja komunizmu w świecie

Upadek systemu

Sytuacja wewnętrzna i międzynarodowa jasno pokazywała, że komuniści nie mogą używać siły przeciw własnemu społeczeństwu. Komunizm chylił się ku upadkowi nie tylko na Węgrzech, ale w całym bloku. Zaczęły powstawać nowe ugrupowania: intelektualny ruch Węgierskie Forum Demokratyczne, Związek Wolnych Demokratów (Fidesz), odradzały się wcześniej zlikwidowane partie.

Komuniści podjęli rozmowy z opozycją przy tzw. trójkątnym stole. Z jednej strony stanęła strona komunistyczna, z drugiej przedstawiciele organizacji społecznych, a trzecią stroną był przewodniczący parlamentu, który prowadził obrady. Rozmowy rozpoczęły się 13 czerwca 1989 r., raptem 9 dni po częściowo wolnych wyborach w Polsce.

Ważną datą jest 16 czerwca, kiedy odbył się uroczysty pogrzeb Imre Nagya. Wzięło w nim udział 250 000 Węgrów. Oficjalnie Nagya zrehabilitowano 6 lipca 1989 roku, w tym samym dniu w którym zmarł János Kádár.

18 września podpisano dokument końcowy, w którym znalazło się postanowienie przeprowadzenia całkowicie wolnych wyborów. 7 października 1989 r. rozwiązano Węgierską Socjalistyczną Partię Robotniczą i powołano Węgierską Partię Socjalistyczną. Wprowadzono zmiany w konstytucji, a 23 października proklamowano Republikę Węgierską.

25 marca (pierwsza tura) i 8 kwietnia (druga tura) 1990 r. odbyły się pierwsze demokratyczne, wolne wybory. Wygrało je Węgierskie Forum Demokratyczne (42%). Na dalszych miejscach uplasował się Związek Wolnych Demokratów (24%) i Węgierska Partia Socjalistyczna (9%). 3 sierpnia prezydentem został Arpad Goncz, działacz opozycji demokratycznej. Komunizm na Węgrzech się zakończył.