dominacja komunizmu w świecie

„Pierwsze ateistyczne państwo na świecie”

Następnym celem nowej władzy ludowej, gdy dokonała już rozprawy z „klasami posiadającymi i kolaborantami”, stało się albańskie duchowieństwo, w tym przede wszystkim Kościół Katolicki. Skala prześladowań duchowieństwa w Albanii nie miała sobie równych we wszystkich państwach bloku sowieckiego, za wyjątkiem samego Związku Sowieckiego. Pomimo pozorów początkowej pokojowej koegzystencji, szybko stało się jasne, że w nowym totalitarnym ustroju Albanii nie będzie miejsca na działanie żadnych nie podporządkowanych komunistom instytucji. Ponurą zapowiedzią nadchodzących krwawych rozpraw z Kościołem stała się śmierć księdza Lazare Ligi Kumci, który zginął jeszcze w 1945 r. jako ofiara „spontanicznego gniewu ludu” wymierzonego przeciwko kolaborantom. Jako pretekst do podjęcia akcji przeciwko duchowieństwu posłużyła natomiast sprawa organizacji Bashkimi Shqiptar – konspiracyjnej grupy złożonej zarówno z katolików, jak i muzułmanów, działającej w Albańskim Seminarium Papieskim w Szkodrze, wykrytej przez Departament Obrony Ludu w grudniu 1945 r. Jej rozbicie pociągnęło za sobą masowe aresztowania, których ofiarą padli m.in. wiceprowincjonał, ojciec Gijon Fausti, i rektora seminarium, ojciec Daniel Dajani. Zostali oni skazani na karę śmierci w procesie wraz z franciszkaninen, Gjonem Shllaku, oraz przywódcą organizacji, Marko Cuni’m i rozstrzelani 4 marca 1946 r. w Szkodrze.

Dostrzegając, że celu represji, czyli zerwania więzów albańskiego Kościoła z Watykanem, nie udaje się osiągnąć, władze jeszcze mocniej zaostrzyły kurs przeciwko duchowieństwu. 8 marca 1948 r. za uprawianie antykomunistycznej propagandy rozstrzelano nuncjusza apostolskiego Franco Gjini’ego. Prymas Albanii Gaspar Thaci, arcybiskup Szkodry, zmarł w areszcie domowym, a Vincent Prendushi, arcybiskup Durresi, został skazany na trzydzieści lat ciężkich robót, po czym zmarł w lutym 1949 roku. Łącznie na fali antyreligijnego terroru w Albanii, do 1949 r. 40% duchownych katolickich poddano represjom, z czego 43 zamordowano, a drugie tyle zmarło w więzieniach. Reszta została wydalona z kraju bądź uciekła na własną rękę Walka z kościołami i związkami wyznaniowymi była w Albanii prowadzona do 1967 r., kiedy Hodża ogłosił, iż Albania stała się „pierwszym na świecie państwem ateistycznym”. W kraju prawnie zakazane zostało praktykowanie jakiejkolwiek religii. Wedle wyliczeń samych komunistów, w Albanii przekształcono, zamknięto bądź zniszczono wszystkie miejsca religijnego kultu - łącznie 2170 świątyń w tym 327 sanktuariów katolickich.